Lijst van rijksmonumenten en gemeentelijke monumenten in Berkelland
Kastelen en havezaten, vroeger en nu
Berkelland kent verschillende (voormalige) kastelen, havezaten en landhuizen. Om er enkele te noemen….
Kasteel Borculo
De heren van Borculo werden in de 12e eeuw al genoemd. Het is niet
precies bekend wanneer het bijbehorend kasteel is gebouwd, maar wel
dat men het in de 19e eeuw heeft moeten afbreken. Slechts een
gedeelte van de keldergewelven is nog aanwezig.
In de buurt van het kasteel was een grote stoeterij, die onder het
bewind van Koning Willem III is opgeheven.
Kasteel Huize Ruurlo
Voor het eerst vermeld in 1326. Het huidige gebouw dateert voor het
grootste gedeelte uit de 16e en 17e eeuw, is in baksteen
opgetrokken en geheel door grachten omgeven.
Vanaf 1420 tot 1976 is het vrijwel onafgebroken in eigendom
bij het geslacht Van Heeckeren geweest. Momenteel is het als
gemeentekantoor in gebruik.
Havezate Huize De Kamp (Neede)
Huize de Kamp is vermoedelijk omstreeks 1250 gebouwd. Het is
verschillende malen verbouwd en gerestaureerd, wat blijkt uit de
jaartallen 1636 en 1789 in zandstenen kruiskozijnen. In de periode
1983-1989 werd het gebouw en het voormalige koetshuis opnieuw
gerestaureerd. Ook de gracht die vroeger de havezate omringde is
weer aangelegd. Op het erf staat een put van Bentheimersteen met
het jaartal 1609 en een wapen, bestaande uit 3 halve manen en twee
gekruiste speren. Het is het wapen van de families Tengnagel en Van
der Wijck; de vroegere bewoners van Huize de Kamp.
De Hof te Mallem (Eibergen)
In een goederenlijst van 1331 van de graaf van Dahl wordt de
„curtis Mallande“ genoemd. Omstreeks 1372 ging het in leen over
naar de heer van Borculo. Een belangrijk bezit, omdat er behalve
een „vestnis“ (kasteel) ook enige boerderijen en een watermolen (de
Mallemse molen) toe behoorde. De havezate verviel 600 jaar later
tot een ruïne en de resten werden omstreeks 1800 afgebroken. Wat
overbleef was de kasteelplaats met slotgracht. Momenteel is er op
de plaats waar de hof zich bevond een labyrint gerealiseerd.
Havezate van Bevervoorde (Gelselaar)
Vorig jaar is met de voltooiing van een project in
het kader van het reconstructieplan „Steurig Vedan“ een fraai
stukje geschiedenis van het kerkdorp Gelselaar bloot gelegd. Aldaar
zijn de fundamenten opgegraven van de voormalige havezate van
Bevervoorde. Op een openbaar terrein aan de Jonkersweg wordt door
middel van informatie en markering de herinnering aan het verleden
van Gelselaar levend gehouden.